Kimi zaman, bir ses insanın kalbine dokunur. Ama o sesin taşıdığı tarih, kimi zaman bir mezar taşına dönüşür; yankısı ölülerin çığlığını bastırmaya yarar. Sabahat Akkiraz gibi bir sesin, Talat Paşa’nın adı anıldığında “kahraman” sözcüğünü telaffuz etmesi işte tam da böyle …
Kategori: Ermeni Soykırımı
Mahmut Uzun – Tarihin Değil, İnsanlığın Utanç Kaydı: Der Zor
İnsanoğlunun kendi karanlığını en çıplak haliyle sergilediği yerler vardır; orada tarih değil, bizzat insanın özü çatlar. Der Zor işte o yerdir. Bir halkın, bir uygarlığın, bir kültürün çöle sürülüp açlıkla, susuzlukla, aşağılama ve yok edilme iradesiyle yüz yüze bırakıldığı; uygarlığın …
Sait Çetinoğlu – Der Zor: İnsanlığın bittiği nokta
Raymond Kevorkian’ın Der Zor, Soykırımın ikinci safhası[1], Ermeni Soykırımının bir belgeselidir. Kevorkian’ın uzun değerlendirmesi ile başlayan inceleme Aram Andonian’ın bizzat bir kurban olarak kendisinin tanıklıkları ve diğer kurbanlardan derlediği tanıklıkların, Suriye ve Mezopotamya’daki toplama kamplarında ve sevkiyatlar da …
Onur Koçyiğit – Der Zor yolundan manzaralar
Yervant Odyan’ın Yoldaş Pançuni kitabı sol anlayışa sahip yayınevlerinin çalışanları arasında handiyse kült bir eser sayılır –birçok yayıncının sıkıcı uzunluktaki kitap fuarı günlerinde mesai tüketmek için Pançuni’yle eğlendiğine pek çok kez şahit oldum. O ki, bu tür yayıncıların ofislerinden de …
Sait Çetinoğlu – Türkiye’de “Sosyalist/Komünist” Hareketin Kökeni ve Bir Bileşeni Deyr-i Zor Mutasarrıfı “Canavar Zeki”
Türkiye “Sosyalist/Komünist” hareket Mustafa Suphi ve arkadaşlarının Kurduğu Türkiye İştirakiyyun Teşkilatı ile başlatılması bir gelenektir. Öncesindeki örgütlenmeler dikkate alınmaz. Çok erken tarihte sosyalist düşünceyi coğrafyamıza taşıyan Ermenileri, Yahudileri ve Rumları geçtik, Türklerin/Müslümanların organizasyonlarından da söz edilmemesi de bir gelenek olmuştur.…
Garbis Altınoğlu – Hristiyan Halkların Sürgün ve Kıyımı Meşru ve Yararlı mıydı?
Bu soruya verilecek yanıt ilgili kişinin sınıfsal konumuna ve siyasal yelpazenin neresinde durduğuna göre değişir. Ancak, Hristiyan halklar açısından yol açtığı trajik akıbet ve bu sürgün ve kıyımların kısa erimde birileri için sağladığı “yararlı sonuçlar” bir yana bırakılsa da 1913-23 …
Mehmet Bozkurt – Ve sonra bir istifham gibi kıvrılarak yere düştü
“Çerkez Ahmet, Ermeni fecayii için mühim bir vesika idi (…) Çerkez Ahmet’e vilayet-i şarkıyye ‘de neler yaptığını sordum. Çizmeli ayaklarını üst üste attı, sigarasının dumanını savurdu. Bey birader dedi, şu durum namusuma dokunuyor. Ben vatana hizmet ettim. Gidin görün Van …
Esra Yalazan – Gerçeğin peşinde bir sürgün hikâyesi ve Yervant Odyan
Zihnime kim bilir hangi kitaptan süzüldü o kanadı kopuk cümle; “Anlatılmayan hikâye, yaşanmamış hayattır”. Hayat tecrübesini derinleştiren anlatılar edebiyat metinleriyle sınırlı değil elbette. Yaşanan hayatı, anlatılılabilen bir hayata dönüştürmenin sırrı, iç seslerin ve hatta sessizliğin trajik yanına tahammül edebilme yetisinde …